Ev sahibi için kiracı seçimi: görüşmeden anahtar teslimine

Kısa cevap

Kiracı seçerken önce kira bedelini ve koşullarınızı netleştirin, görüşmede kimliği asıl belgesinden doğrulayın, ödeme gücünü makul bilgilerle değerlendirin ve gerekirse kefil isteyin. Kefalet, Türk Borçlar Kanunu'ndaki şekil şartlarına uyulmadıkça geçerli olmaz. Sözleşmeyi yazılı yapın, kirayı banka üzerinden alın, teslimi tutanak ve fotoğraflarla kayda geçirin; adaylardan yalnızca gerçekten gereken kişisel bilgileri isteyin.

Koşullarınızı baştan belirleyin

Görüşmelere başlamadan önce kira bedelini, ödeme gününü, güvence bedelini, sözleşme süresini ve evin eşyalı mı eşyasız mı verileceğini belirleyin. Evcil hayvan, sigara ya da evde kaç kişinin oturacağı gibi sizin için önemli konuları ilanda açıkça yazmak, uygun olmayan başvurularla vakit kaybını azaltır.

Kira bedelini bölgedeki benzer konutların kira ilanlarıyla karşılaştırın. Sitedeki konut değerlemesi satış değerinin yanında bir kira tahmini de verir; kira getirisi hesaplayıcısıyla kiranın mülk bedeline oranını görebilirsiniz.

Görüşme ve kimlik doğrulama

• Kimliği asıl belgesinden görün; sözleşmeye yazılacak ad, soyad ve kimlik numarasının bu belgeyle aynı olduğunu kontrol edin.
• Evde kimlerin oturacağını ve güncel iletişim bilgilerini öğrenin.
• Ödeme gücünü anlamak için iş ve gelir durumunu sorun; istediğiniz bilgi kira ilişkisiyle orantılı olsun.
• Aday daha önce kirada oturduysa, onun onayıyla önceki ev sahibiyle görüşüp referans alabilirsiniz.

Kişisel verilere özen

Adaydan aldığınız kimlik fotokopisi, iletişim ve gelir bilgileri kişisel veridir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel verilerin belirli ve meşru amaçlarla, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü biçimde işlenmesini öngörür.

Yalnızca kira ilişkisi için gereken bilgileri isteyin, belgeleri güvenli saklayın ve kiracı olmayan adayların belgelerini gereğinden uzun süre tutmayın.

Kefil istenecekse

Kefil, kiracı borcunu ödemediğinde sorumlu olacak kişidir. Türk Borçlar Kanunu'na göre kefalet sözleşmesi yazılı yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı en yüksek tutar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin bu en yüksek tutarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefilse bu sıfatını sözleşmeye kendi el yazısıyla yazması da gerekir.

Kefil evliyse, kanunda sayılan istisnalar dışında eşinin yazılı rızası gerekir. Şekil şartlarına uyulmadan alınan bir kefalet, ihtiyaç duyulduğunda işe yaramayabilir.

Güvence bedeli ve kira ödemesi

Güvence bedeli (depozito) için kanunda bir üst sınır ve paranın bankada tutulmasına ilişkin kurallar vardır; ayrıntıları kira sözleşmesi ve depozito yazımızda bulabilirsiniz.

Kiranın her ay banka hesabına, açıklamasında hangi aya ait olduğu yazılarak ödenmesini isteyin. Vergi mevzuatı belirli bir tutarın üzerindeki konut kira ödemelerinin banka ya da PTT aracılığıyla yapılmasını öngörür; banka kaydı iki taraf için de ödemenin kanıtıdır.

Sözleşme ve anahtar teslimi

• Sözleşmeyi yazılı yapın; taraflar ve varsa kefil imzalasın, herkes bir nüsha saklasın.
• Demirbaş listesini ve evin teslim anındaki durumunu fotoğraflarla birlikte bir teslim tutanağına geçirin.
• Sayaç okumalarını ve teslim edilen anahtar sayısını tutanağa yazın.
• Elektrik, su ve doğal gaz aboneliklerinin kiracı adına açıldığını takip edin; abonelik işlemlerinde geçerli DASK poliçesi arandığı için poliçenin güncel olduğundan emin olun.

Kiraya verdikten sonra

• Kira artışını her yıl kanundaki üst sınıra göre hesaplayın; kira artışı hesaplayıcısı bu hesabı kolaylaştırır.
• Emlak vergisi ve DASK poliçesinin yenilenmesi mülk sahibinin yükümlülüğündedir.
• Kira geliri gelir vergisine tabi olabilir; beyan yükümlülüğü ve istisnalar dönem dönem değiştiğinden Gelir İdaresi'nin güncel rehberlerine bakın.

Bu yazı genel bilgilendirmedir. Kefalet, güvence bedeli ve tahliye gibi konularda bir hukukçuya, vergi konularında bir mali müşavire danışın.